BBQ schoonmaken: zo doe je het per type barbecue en per materiaal
Een bbq schoonmaken doe je het beste vlak na het barbecueën, als het rooster nog handwarm is en het vet nog niet is uitgehard. Op dat moment kost het een paar minuten. Laat je het staan tot de volgende keer, dan zit er een laag ingebrand vet op die je er alleen met weken en schuren nog af krijgt.
Schoonmaken is bovendien meer dan het rooster. In de kuip, onder de branders en in de vetopvangbak verzamelt zich het vet dat bij de volgende barbecue kan vlam vatten, en dat is precies het deel dat de meeste mensen overslaan. Wie liever helemaal niets schoonmaakt, kan ook een verzorgde barbecue laten bezorgen en alles vuil weer meegeven.
Hoe vaak moet je een BBQ schoonmaken?
Na elke barbecue maak je het rooster schoon, en een paar keer per seizoen doe je de hele barbecue grondig. Die twee zijn niet hetzelfde. De snelle beurt na afloop houdt het rooster bruikbaar, de grondige beurt haalt het vet weg dat zich elders ophoopt.
Barbecue je vooral in de zomer, dan zijn twee grondige beurten per jaar genoeg: één aan het begin van het seizoen en één voordat je hem opbergt. Gebruik je hem het hele jaar door, dan zit je eerder op drie of vier keer. Meer over de basis van barbecueën staat in ons overzicht over alles over barbecueën van A tot Z.
Waarom moet je een BBQ schoonmaken?
Een vieze barbecue is een brandrisico en een hygiënerisico tegelijk. Achtergebleven vet kan bij een volgende sessie ontbranden en voor een steekvlam zorgen, en op een rooster met etensresten kunnen bacteriën achterblijven die bij de volgende ronde op je eten terechtkomen. Over dat tweede punt lees je meer in ons artikel over een voedselvergiftiging voorkomen.
Er is nog een reden die minder vaak wordt genoemd. Ingebrande resten smaken bitter en die smaak trekt in het eten dat je erna bereidt, hoe goed het vlees ook is.
Warm of koud schoonmaken?
Handwarm werkt het beste, dus niet gloeiend heet en niet ijskoud. Zolang de barbecue nog warm is, is het vet zacht en laat het los met een schraper of een borstel. Is de barbecue helemaal afgekoeld, dan hecht het vet zich aan het rooster en moet je gaan weken.
Wacht dus tot je veilig bij het rooster kunt, maar niet tot de volgende ochtend. Bij een gasbarbecue kun je het rooster ook eerst een kwartiertje op de hoogste stand laten uitbranden en het daarna afborstelen, als het is afgekoeld tot handwarm.
Hoe maak je een BBQ-rooster schoon?
Het rooster maak je schoon in vier stappen: grofvuil eraf, weken, schuren en pas daarna spoelen en drogen. Die volgorde scheelt de meeste moeite.
-
Grofvuil eraf. Schraap of borstel de aangekoekte resten van het nog warme rooster.
-
Weken. Leg het rooster in heet water met een scheut afwasmiddel. Een uur is voor een normale beurt genoeg, bij hardnekkige aanslag laat je het een nacht staan.
-
Schuren. Neem een prop aluminiumfolie of een schuurspons en ga er met de richting van de staven overheen.
-
Spoelen en drogen. Spoel het afwasmiddel er volledig af en droog het rooster helemaal, want een nat rooster gaat roesten.
Zit er echt een korst op, dan helpt een papje van soda en een beetje water. Smeer het op de aanslag, laat het een half uur intrekken en schuur het daarna weg.
Welke borstel gebruik je, en welke beter niet?
Gebruik geen metalen borstel waarvan de haren los kunnen raken. Die losse haartjes blijven achter op het rooster, komen in het eten terecht en zijn daar niet meer te zien. Het Canadese Public Health Agency of Canada registreerde tussen april 2011 en april 2024 45 gemelde letselgevallen door het inslikken of inademen van zulke borstelharen, waarvan 18 gevallen een ziekenhuisopname vergden (Health Infobase, CHIRPP-cijfers, bijgewerkt in 2024).
Veiliger alternatieven zijn een borstelloze schraper, een houten schraper die zich naar je rooster vormt, of gewoon een stevige prop aluminiumfolie in een tang. Gebruik je toch een borstel met haren, controleer die dan voor elk gebruik en gooi hem weg zodra er haren loslaten.
Welk middel mag op welk rooster?
Het materiaal van je rooster bepaalt wat er wel en niet op mag. Gietijzer verdraagt geen afwasmiddel, emaille geen schuurmiddel, en roestvast staal kan tegen allebei.
|
Roostermateriaal |
Afwasmiddel |
Schuren |
Inoliën na afloop |
|---|---|---|---|
|
Roestvast staal |
Ja |
Ja, met een schuurspons of folieprop |
Niet nodig, mag wel |
|
Gietijzer |
Nee, alleen heet water en een borstel |
Voorzichtig, niet met schuurmiddel |
Ja, altijd, anders roest het |
|
Emaille |
Ja |
Nee, krassen beschadigen de laag onherstelbaar |
Niet nodig |
Weet je niet welk materiaal je hebt, behandel het dan als emaille. Dat is de voorzichtigste route en je maakt er niets mee kapot.
Hoe maak je een houtskoolbarbecue schoon?
Bij een houtskoolbarbecue is de as het belangrijkste deel. Laat de as volledig afkoelen, schep hem eruit en gooi hem weg in een metalen bak, want as kan uren later nog gloeien. Veeg daarna de kuip uit met een doek of een schraper.
De binnenkant van het deksel hoeft niet spiegelend te worden. De bruine aanslag die zich daar vormt is verkoold rookvet en geen roest, en die schraap je er tijdens de grote beurt af zodra hij begint te bladderen.
Hoe maak je een gasbarbecue schoon?
Bij een gasbarbecue gaat het om de branders en de vetopvangbak, niet alleen om het rooster. Onder het rooster liggen vlamverdelers waar vet op achterblijft, en daaronder loopt het vet naar een opvangbak die je regelmatig moet legen.
Neem de vlamverdelers eruit en borstel ze af. Controleer of de gaatjes in de branders nog open zijn en maak ze zo nodig voorzichtig vrij. De opvangbak leeg je na elke paar sessies en laat je meeweken met het rooster. Meer over dit type staat in ons artikel over de barbecue op gas.
Hoe maak je een elektrische barbecue schoon?
Een elektrische barbecue haal je eerst van het stopcontact en laat je afkoelen, en daarna maak je alleen de losse delen nat. Het rooster en de opvangbak kunnen los en die behandel je als elk ander rooster.
Het verwarmingselement zelf gaat nooit in water. Dat veeg je af met een licht vochtige doek en verder niets.
Wat kun je beter niet gebruiken?
Agressieve ovenreiniger hoort niet op een barbecue waarop je daarna eet. De middelen die ingebrand vet in een oven oplossen laten resten achter die je er op een rooster met open structuur nauwelijks volledig af krijgt, en je bereidt er vervolgens eten op zonder tussenlaag.
Schuursponsjes van staalwol laat je ook liggen, om dezelfde reden als de metalen borstel: er blijven deeltjes achter. Heet water, afwasmiddel, soda en geduld doen bij een barbecue vrijwel alles wat een agressief middel doet.
Vergeet de buitenkant en de vetopvangbak niet
De buitenkant en de vetopvangbak zijn het deel dat het vaakst wordt overgeslagen en het meeste vet vasthoudt. Neem de deksel en de kuip aan de buitenzijde af met een sopje en droog ze meteen, want strepen ontstaan door water dat blijft staan.
De vetopvangbak is bij een gasbarbecue de plek waar een brand begint. Leeg hem, week hem en zet hem droog terug, en leg er eventueel een laagje aluminiumfolie in zodat de volgende keer minder werk kost.
Inoliën en opbergen
Na het schoonmaken wrijf je het rooster in met een dun laagje bakolie en dat doe je als het rooster helemaal droog is. De olie houdt vocht weg en zorgt dat het eten de volgende keer minder snel vastplakt.
Berg de barbecue op als hij van binnen en van buiten droog is, met een hoes eroverheen als hij buiten blijft staan. Een barbecue die vochtig onder een hoes verdwijnt komt in het voorjaar met roest weer tevoorschijn.
Wanneer je helemaal niets hoeft schoon te maken
Bij een barbecue die je laat komen doe je zelf helemaal niets. Wij bezorgen de barbecue en halen hem na afloop weer op, en het schrobben van het rooster of de bakplaat doen wij. Ook de borden, het bestek en de schalen mag je vuil meegeven.
Sta je zelf graag achter je eigen barbecue, dan is dit onderhoud de moeite waard. Wil je een feest zonder het opruimen dat erbij hoort, dan kun je ook bbq huren en de schoonmaak aan ons overlaten.